Puchar Azji

12 października 2015 | Ostatnia modyfikacja: 10 maja 2022
puchar azji logo

Puchar Azji w piłce nożnej to rozgrywki wyłaniające najlepszą drużynę na azjatyckim kontynencie. Puchar Azji to drugie najstarsze rozgrywki kontynentalne na świecie po Copa America. Pierwsza edycja Pucharu Azji odbyła się w 1956 roku. Rok przed pierwszą edycją Pucharu Narodów Afryki i 4 lata przed Mistrzostwami Europy.

Od początku turniej organizowany jest co 4 lata. Po 2004 roku zadecydowano, aby mistrzostwa azjatyckie odbywały się w innym roku niż Igrzyska Olimpijskie, jak dotychczas. Dlatego Kolejna edycja odbyła się w 2007 roku i do obecnych czasów kontynuowany jest cykl czteroletni.

Spis treści:

1. Historia
2. Pierwszy Puchar Azji 1956
3. Puchar Azji najważniejsze momenty:
4. Co ile lat Puchar Azji ?
5. Kiedy i gdzie najbliższy Puchar Azji ?
6. Puchar Azji 2023- transmisja
7. Puchar Azji 2027 - gospodarz, eliminacje
8. Puchar Azji statystyki
9. Zdobywcy Pucharu Azji - tabela
10. Zwycięzcy według ilości tytułów:
11. Najlepsi strzelcy w historii Pucharu Azji

Historia Pucharu Azji 

Fundamentem powstania rozgrywek Pucharu Azji ma swoje źródło już tuż po zakończeniu II wojny światowej. Musiało jednak minąć kilka lat, zanim doszło do zdecydowanych kroków. Wydarzeniem, które zapoczątkowało powstanie Pucharu Azji, było powstanie Azjatyckiej Konfederacji Piłkarskiej. Miało to miejsce 7 maja 1954 roku w Manili na Filipinach. Członkami założycielami były: Afganistan, Birma (Myanmar), Republika Chińska, Hongkong, Iran, Indie, Izrael, Indonezja, Japonia, Korea Południowa, Pakistan, Filipiny, Singapur i Wietnam Południowy.

Pierwszy Puchar Azji 1956

Pierwsza edycja Pucharu Azji została zorganizowana w Hongkongu w 1956 roku. Rok wcześniej 7 czerwca 1955 roku w Manili dokonano losowania eliminacji do historycznego pierwszego Pucharu Azji. W losowaniu udział brało 20 reprezentacji narodowych (lub 19 jak podają inne źródła). Drużyny rywalizowały w 3 strefach: wschodnia, centralna i zachodnia. Zwycięzca każdej ze stref miał zagwarantowany udział w Pucharze Azji. Hongkong z racji bycia gospodarzem udział miał zagwarantowany.

Eliminacje trwały od 17 marca do 24 maja 1956 roku. W każdej strefie miały zostać rozegrane po 3 rundy. Ostatecznie z 20 zespołów, jakie miały wziąć udział w meczach, aż 12 się wycofało. W strefie zachodniej nie rozegrano nawet jednego meczu. W wyniku czego awans bez gry uzyskał Izrael. Ze strefy wschodniej awansowała Korea Południowa, a z centralnej Wietnam Południowy.

I edycja była rozgrywana systemem każdy z każdym. Pierwszy mecz odbył się 1 września 1956 roku, w którym Hongkong przegrał-3 z Izraelem. Historyczną pierwszą bramkę w tych rozgrywkach strzelił Au Chi Yin w 12 minucie. Spotkanie oglądało na żywo około 30 tysięcy widzów. Ostatecznie rywalizację wygrała Korea Południowa, która wygrała 2 mecze i 1 zremisowała.

Puchar Azji najważniejsze momenty:

Cztery lata po pierwszej edycji Pucharu Azji, turniej rozegrano w Korei Południowej. Gospodarz zatem bronił tytułu na własnej ziemi i obronił. Później już nigdy Korea Południowa nie tryumfowała w Pucharze Azji, a do dzisiaj zespół koreański jest jednym z najlepszych w całej Azji i regularnie występuje w Mistrzostwach Świata. Korea Południowa grała jeszcze w finałach Pucharu Azji 4 razy, lecz wszystkie przegrała, w 1972 z Iranem, 1980 z Kuwejtem, 1988 z Arabią Saudyjską, 2015 z Australią.

Obecnie Izrael należy do UEFA i rozgrywa mecze o stawkę z europejskimi drużynami. W 1964 roku jednak Izrael należał do azjatyckiej organizacji zrzeszającej piłkarską Azję. Trzecia edycja Pucharu Azji odbyła się więc w Izraelu i także uczestniczyły 4 drużyny. Wygrał gospodarz- Izrael.

W kolejnych latach zwiększano liczbę uczestników. W 1968 roku było ich 5, później w 1972 i 1976 - 6, a w 1980 już 10 teamów. W 1992 roku udział wzięło 8 drużyn. W edycjach 1996 i 2000 rywalizowało 12 zespołów. W turniejach 2004, 2007, 2011 i 2015 w Pucharze Azji grało 16 reprezentacji. W Pucharze Azji 2019 liczba zespołów rywalizujących wzrosła już do 24.

Wróćmy jednak do przeszłości. W IV edycji rozgrywek swoją dominację rozpoczął Iran, który tryumfował w 1968, 1972 i 1976 roku. Iran był gospodarzem w 1968 i 1976. Hegemonię Iranu przerwał Kuwejt, wygrywając turniej, który organizował w 1980 roku. Później dwukrotnie najlepszą drużyną w Azji okazała się Arabia Saudyjska.

Dopiero w 1992 roku Puchar Azji wygrała reprezentacja kraju ze wschodniej Azji. Była to Japonia. Co ciekawe też organizowała wtedy turniej. Japonia po raz pierwszy w mistrzostwach Azji wzięła udział dopiero w 1988 roku. Wcześniej albo nie mogła się zakwalifikować, albo wcale nie brała udziału. Miało to związek z mocno amatorskim podejściem Japonii do piłki nożnej przed latami 90. Sam Puchar Azji nabrał na znaczeniu w latach 90. Stał się bardziej profesjonalny i zaczął zyskiwać większa popularność, oraz prestiż. Rozwój ten trwa do dzisiaj.

W 1996 roku znowu wygrała Arabia Saudyjska. Kolejną edycję zorganizował Liban. Reprezentacja Libanu jednak odpadła już po fazie grupowej osiągając 2 remisy w 3 meczach. Turniej wygrała Japonia, i powtórzyła ten sukces w 2004 roku. Wtedy w finale Japończycy pokonali gospodarzy- Chińczyków 3-1. Było to więc bardzo okazałe zwycięstwo Japonii nad Chinami na ich terenie.

W 2007 roku Puchar Azji zorganizowano w aż 4 krajach. Wcześniej nie zdarzało się, aby tak duży turniej odbywał się w więcej niż w państwach. Gospodarzami wtedy byli: Indonezja, Malezja, Tajlandia i Wietnam. Po raz pierwszy w Pucharze Azji udział wzięła Australia, która od 2006 roku stała się członkiem AFC po przenosinach z Piłkarskiej Konfederacji Oceanii. Australia jako pierwsza wywalczyła wtedy awans na Puchar Azji 2007.

Gdy rozpoczynał się Puchar Azji 2011 w Katarze, było już wiadomo, że ten kraj zorganizuje Mistrzostwa Świata 11 lat później w 2022 roku. W swoim drugim występie w mistrzostwach Azji Australia doszła do finału, gdzie przegrała z Japonią 0-1.

Cztery lata później to Australia organizowała turniej i jak to często bywało w Pucharze Azji, gospodarz osiągnął końcowy tryumf. W finale w Sydney Australijczycy wygrali z Koreą Południową 2-1.

Ostatnia edycja Pucharu Azji odbyła się w Zjednoczonych Emiratach Arabskich w 2019 roku. ZEA były po raz drugi gospodarzem turnieju. 1 lutego na Zayed Sports City Stadium w Abu Dhabi Katar pokonał Japonię 3-1. Trzecie miejsce zajęli gospodarze, którzy pokonali Irak 3-2 w meczu o 3 pozycję.

katar puchar azji 2019 wikipedia

Zwycięzca Pucharu Azji 2019- Katar. foto: wikipedia.org

Co ile lat Puchar Azji ?

Puchar Azji organizowany jest co 4 lata. Wyjątkiem była edycja z 2007 roku, kiedy to zadecydowano o zmianie lat organizowania turnieju tak, aby Puchar Azji nie odbywał się w tym samym roku co Igrzyska Olimpijskie, oraz Mistrzostwa Europy.

Kiedy i gdzie najbliższy Puchar Azji ?

Najbliższy Puchar Azji odbędzie się w Chinach w dniach 16 czerwca - 16 lipca 2023 roku. Udział weźmie 24 drużyny. Obecnie do turnieju zakwalifikowało się 13 drużyn w tym Chiny, które miały zagwarantowany udział w turnieju. Stawkę uzupełnią zespoły, które zostaną wyłonione z 3 rundy kwalifikacji. W ostatnim etapie eliminacji jest 6 grup po 4 każda. Zwycięzcy oraz 5 najlepszych drużyn z drugich miejsc awansuje do Pucharu Azji 2023. Mecze odbędą się od 8 do 14 czerwca 2022.

Obecnie w Pucharze Azji 2023 zagrają:

Chiny
Japonia
Syria
Katar
Korea Południowa
Australia
Iran
ZEA
Arabia Saudyjska
Irak
Oman
Wietnam
Liban

Turniej zostanie rozegrany na 10 stadionach w 10 miastach: Pekin, Szanghaj, Tiencin, Chongqing, Chengdu, Xi'an, Dalian, Qingdao, Xiamen, Suzhou.

Puchar Azji 2023- transmisja:

Przez wiele lat ciężko było o transmisję Pucharu Azji w polskich mediach. W 2015 roku polscy kibice mogli obejrzeć mecze Pucharu Azji w Eurosporcie. Jak będzie w 2023 roku ? Na chwilę obecną nie wiadomo nic. Możliwe, że mecze będą transmitowane na Youtube, albo któraś z platform streamingowych będzie transmitować spotkania z polskim komentarzem.

Puchar Azji 2027 - gospodarz, eliminacje

O organizację Pucharu Azji 2027 starają się obecnie: Indie, Iran, Katar i Arabia Saudyjska. Nigdy jeszcze turniej nie odbywał się w Indiach i w Arabii Saudyjskiej. Ogłoszenie gospodarza będzie miało miejsce w lipcu 2022 roku. Swoje zainteresowanie organizacją Pucharu Azji 2027 wyraziły wstępnie też Uzbekistan, Irak i Jordania, ale na zapowiedziach się skończyło.

Eliminacje do Pucharu Azji 2027 będą jednocześnie eliminacjami do Mistrzostw Świata 2026. Mowa o pierwszych dwóch rundach. Podobnie było np. w kwalifikacji do Pucharu Azji 2023.

Statystyki Pucharu Azji

Klasyfikacja-Puchar Azji w piłce nożnej oraz gospodarze:

 

L.pRok MistrzGospodarz 
11956korea południowa puchar azji Korea PołudniowaHongkonghongkong puchar azji 1956
21960korea południowa puchar azji Korea PołudniowaKorea Południowakorea południowa puchar azji
31964izrael puchar azjiIzraelIzraelizrael puchar azji
41968iran puchar azjiIranIraniran puchar azji
51972iran puchar azjiIranTajlandiaczechy
61976iran puchar azjiIranIraniran puchar azji
71980kuwejt puchar azjiKuwejtKuwejtkuwejt puchar azji
81984arabia saudyjska puchar azjiArabia Saudyjska Singapursingapur puchar azji 1984
91988arabia saudyjska puchar azjiArabia Saudyjska Katarkatar puchar azji 1992
101992japonia puchar azjiJaponiaJaponiajaponia puchar azji
111996arabia saudyjska puchar azjiArabia Saudyjska ZEAzjednoczone emiraty arabskie puchar azji 1996
122000japonia puchar azjiJaponiaLibanliban puchar azji 2000
132004japonia puchar azjiJaponiaChinychiny puhar azji 2004
142007irak puchar azji 2007IrakIndonezja Malezja Tajlandia Wietnamindonezja puchar azji 2007 malezja puchar azji 2007 tajlandia puchar azji 2007 wietnam puchar azji 2007
152011japonia puchar azjiJaponiaKatarkatar puchar azji 1992
162015australia puchar azji 2015AustraliaAustraliaaustralia puchar azji 2015
172019katar puchar azji 1992KatarZEAzjednoczone emiraty arabskie puchar azji 1996
182023  Chinychiny puhar azji 2004
192027    

Zwycięzcy według ilości tytułów:

4
japonia puchar azjiJaponia
3
iran puchar azjiIran
 arabia saudyjska puchar azjiArabia Saudyjska
2
korea południowa puchar azji Korea Południowa
1
izrael puchar azjiIzrael
 kuwejt puchar azjiKuwejt
 irak puchar azji 2007Irak
 australia puchar azji 2015Australia
 
katar puchar azji 1992Katar

Najlepsi strzelcy w historii Pucharu Azji:

Najlepszym strzelcem w historii Pucharu Azji jest Irańczyk Ali Daei. Jest on zarazem jednym z najlepszych strzelców reprezentacyjnych w historii. Wyprzedza go pod tym względem tylko Cristiano Ronaldo. Dla Reprezentacji Iranu Ali Daei zdobył 109 bramek w 149 meczach. Dokonał tego w latach 1993-2006.

W tym czasie 3 razy wystąpił z Iranem w Pucharze Azji- w 1996,2000 i 2004 roku. W 1996 roku Iran zajął 3 miejsce. Ali Daei zdobył wtedy 8 bramek. Po jednej w każdym, z trzech meczów grupowych, oraz 4 gole w spotkaniu ćwierćfinałowym z Koreą Południową i w meczu o 3 miejsce. W półfinale tamtej edycji Iran przegrał półfinał po rzutach karnych z Arabią Saudyjską, a jednym z tych piłkarzy, którzy nie wykorzystali jedenastaki był właśnie Ali Daei.

W 2000 roku Iran doszedł tylko do ćwierćfinału, a Ali Daei strzelił trzy gole, po jednym w każdym meczu grupowym.

Iran w Pucharze Azji 2004 zajął 3 miejsce. Kolejne trzy bramki w swoim dorobku w tych rozgrywkach dodał Ali Daei. Jedną bramkę zdobył w fazie grupowej, a dwie w zwycięskim 4-2 meczu o 3 miejsce przeciwko Bahrajnowi.

Ali Daei urodził się 21 marca 1969 roku w Ardabil. Początki jego kariery piłkarskiej to kluby irańskie. W 1996 roku przeniósł się do katarskiego Al-Sadd. Po Pucharze Azji 1996 zrobiło się o nim głośniej. Efektem tego był transfer do niemieckiej Arminii Bielefeld. Później grał w Bayernie Monachium, Hercie i w Al-Shabab z Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Następnie powrócił do Iranu.

Po zakończeniu kariery piłkarskiej został trenem. Pracował w irańskich klubach.

Cztery bramki za irańskim liderem klasyfikacji jest Koreańczyk Lee Dong-gook z 10 bramkami, który zagrał w Pucharze Azji 2000, 2004 i 2007. Najwięcej bramek strzelił w roku 2000. Na 6 goli złożyło się m.in.: hat-trick w fazie grupowej w spotkaniu przeciwko Indonezji, złoty gol w ćwierćfinale z Iranem i zwycięska bramka w spotkaniu o 3 miejsce z Chinami. 

l.p
PiłkarzKraj Bramki
1.
Ali DaeiIraniran puchar azji14
     
2.
Lee Dong-gookKorea Południowa korea południowa puchar azji  10
     
3.Naohiro TakaharaJaponiajaponia puchar azji9
 
Ali MabkhoutZEA zjednoczone emiraty arabskie puchar azji 1996 
 Almoez AliKatarkatar puchar azji 1992 
 
    
6.Jasem Al-HuwaidiKuwejt kuwejt puchar azji 8
 Younis MahmoudIrak irak puchar azji 2007 
     
8.
Hossein KalaniIrakirak puchar azji 20077
 Faisal Al-DakhilKuwejtkuwejt puchar azji 
 Behtash FaribaIraniran puchar azji 
 Choi Soon-hoKorea Południowakorea południowa puchar azji  
     
12.Yasser Al-QahtaniArabia Saudyjskaarabia saudyjska puchar azji6
 Alexander GeynrikhUzbekistan  
 Tim CahillAustraliaaustralia puchar azji 2015 
 Ahmed KhalilZEAzjednoczone emiraty arabskie puchar azji 1996 
 Sardar AzmounIraniran puchar azji 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Źródło zdjęcia: Więcej